Fundusz pracy – publiczny fundusz celowy, który działa od 1990 roku.
Cel działania – promowanie zatrudnienia, aktywności zawodowej, łagodzenia wyników bezrobocia.
Źródło dochodów – obowiązkowe składki płacone przez pracodawców za zatrudnionych pracowników i przez osoby prowadzące działalności a także dotacje z kiesy państwa i budżetu Unii Europejskiej.
Zastosowanie – pomoc pieniężna dla nieaktywnych zawodowo, roboty interwencyjne, roboty publiczne, szkolenia i przekwalifikowywanie osób nieaktywnych zawodowo.
Płatnicy opłat ubezpieczeniowych za przyjęte do pracy osoby, opłacają składkę na Fundusz Pracy – obowiązek ten ustala ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o propagowaniu zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Obowiązek taki występuje, gdy są spełnione razem 2 przesłanki:
istnieją obowiązkowe (a nie dobrowolne) ubezpieczenia emerytalno – rentowe,
podstawa wysokości rat na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca – musi odpowiadać co najmniej najmniejszemu wynagrodzeniu
Jak widać, pracodawca ma obowiązek płacić za zatrudnionego składkę na Fundusz Pracy jedynie wtedy, gdy kwota, stanowiąca podstawę wymiaru rat na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynosi w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej najmniejsze wynagrodzenie za pracę. Ale dla:
zatrudnionego w I roku pracy wynagrodzenie to wynosi minimum 80% wysokości najmniejszego uposażenia za pracę,
osób świadczących pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności albo chwilowego aresztowania wynosi minimum 50% najmniejszego honorarium za pracę
Umowa o pracę
Przy ustalaniu istnienia obowiązku opłacania składek na FP, trzeba wziąć pod uwagę dochód będący podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe w rozliczeniu na okres miesiąca. Oznacza to, że jeśli ubezpieczony dostał dochód tylko za część miesiąca, należy dokonać właściwych obliczeń i dopiero na ich zasadzie określić istnienie albo brak wspomnianego obowiązku naliczania składek na ten fundusz. Sytuacja taka będzie miała miejsce w razie zawarcia umowy o pracę w czasie miesiąca, ale także w przypadku korzystania przez zatrudnionego z urlopu nieodpłatnego, czy też bycia na zwolnieniu L4.
Umowa cywilnoprawna
Rata na Fundusz Pracy jest należna także za osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia albo agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której w myśl przepisów Kodeksu Cywilnego stosuje się normy dotyczące zlecenia. W sytuacji, gdy dający zlecenie (jako osoba fizyczna) zatrudnia wyłącznie zleceniobiorców, to za osoby te nie płaci rat na Fundusz Pracy. Nie ma to przełożenia na dających zlecenie, którzy są jednostkami organizacyjnymi.
Umowa o pracę + umowa cywilnoprawna
Jeżeli kwoty będące podstawą wysokości rat na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pochodzą z różnorodnych źródeł, to konieczność płacenia rat na FP rodzi się wtedy, kiedy koszt stanowiący zasadę wymiaru rat z niniejszych tytułów wynosi co najmniej najmniejsze honorarium za pracę.
UWAGA!!!
Składki na FP nie opłaca się za osoby, które weszły w wiek wynoszący minimum 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Tyczy się to zarówno pracowników jak i zatrudnionych na umowę zlecenie.