Wierzyciele muszą sami egzekwować zaległe długi. Jeżeli robi się to w sposób nienależyty lub mało efektywny, powinno liczyć się z konsekwencjami przedawnienia. Często też, to dłużnicy, działając z pełną premedytacją, uchylają się od uregulowania należnych zobowiązań, wykorzystując luki prawne i niewiedzę wierzycieli. W jaki sposób można więc odzyskać swoje pieniądze?
Kodeks Cywilny, w a szczególności artykuł 117 paragraf 2, mówi jasno, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, przy czym zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
Kiedy przedawniają się długi?
Podstawowy czas, po którym odzyskanie wierzytelności jest niemożliwa, to dziesięć lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek wykonalności. Jednak ze względu na różne rodzaje zobowiązań finansowych, czas przedawnienia roszczeń dla niektórych z nich został ustawowo skrócony do następujących terminów:
- dla wierzytelności z tytułu weksli, przedawnienie następuje po okresie trzech lat (dla wystawcy weksla własnego) i 1 roku (dla indosantów), licząc od dnia płatności lub od dnia protestu
- dla wierzytelności z tytułu umowy o dzieło, przedawnienie zachodzi po okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, albo w którym powinno nastąpić oddanie działa
- dla wierzytelności wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie uszkodzonych rzeczy, jak również dla roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na użytkowane rzeczy, przedawnienie następuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym zwrócone zostały dane rzeczy
- dla wierzytelności z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej, przedawnienie zachodzi w okresie 1 roku, licząc od dnia, kiedy miała być zawarta umowa właściwa
- dla wierzytelności właściciela firmy z tytułu przeprowadzonej sprzedaży, przedawnienie zachodzi po okresie dwóch lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie powinno być uregulowane
- dla wierzytelności z tytułu umowy przewozu osób lub mienia, przedawnienie zachodzi po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym należność stała się wymagalne lub od dnia, w którym nastąpił lub miał nastąpić przewóz
- dla wierzytelności związanych z prowadzeniem firmy , a także dla wierzytelności okresowych, przedawnienie następuje po okresie trzech lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie powinno być uregulowane
Jeśli nieuczciwy kontrahent, na rozprawy sądowej powoła się na przepis przedawniania roszczeń i dowiedzie, że ten termin minął, to odzyskanie wierzytelności będzie niemożliwe. Warto zatem wszczynać procesy sądowe wobec nieuczciwych kontrahentów już po upływie sześciu miesięcy od terminu powstania zobowiązania finansowego.